Wat is een rechtspersoon? Definitie, voorbeelden en verschil

Het klinkt alsof je een rechtenstudie nodig hebt om het te begrijpen, maar een rechtspersoon is eigenlijk een simpel idee: een bedrijf of organisatie krijgt een eigen juridische identiteit, los van de mensen erachter. Denk aan een BV die zelf een contract tekent of een stichting die een pand koopt.

Kan bezittingen hebben: Ja · Kan schulden hebben: Ja · Kan contracten sluiten: Ja · Kan aangeklaagd worden: Ja · Kan failliet gaan: Ja

De belangrijkste kenmerken van een rechtspersoon op een rij:

Wat is een rechtspersoon?

Definitie van rechtspersoon

• Een rechtspersoon is een juridische entiteit die als zelfstandige drager van rechten en plichten fungeert, net als een mens van vlees en bloed (BOA-Examen.nl (examenplatform)).
• Het is een product van het recht, niet van de natuur – een juridische constructie waardoor een bedrijf of instelling kan optreden alsof het een natuurlijk persoon is (BOA-Examen.nl (examenplatform)).

Rechten en plichten van een rechtspersoon

• Kan bezittingen en schulden hebben (Finom (zakelijke dienstverlener))
• Kan contracten sluiten en aangeklaagd worden (BOA-Examen.nl (examenplatform)).
• Kan failliet gaan (Mister Legal (advocatenkantoor)).

Voorbeelden van rechtspersonen

• Besloten vennootschap (BV)
• Naamloze vennootschap (NV)
• Stichting
• Vereniging
• Coöperatie (Finom (zakelijke dienstverlener))

Welke rechtspersonen zijn er?

Privaatrechtelijke rechtspersonen

• Ondernemingen zoals BV, NV, coöperatie, vereniging, stichting (Finom (zakelijke dienstverlener)).
• Beperkt aansprakelijk: eigenaren zijn niet persoonlijk aansprakelijk voor schulden van de rechtspersoon.

Publiekrechtelijke rechtspersonen

• Staat, provincie, gemeente (StudieSnel (Avans Hogeschool)).

Vijf soorten, één patroon: privaatrechtelijke rechtspersonen ontstaan door oprichting, publiekrechtelijke door de overheid.

Is een rechtspersoon een bv?

Wat is een BV?

• Een besloten vennootschap is een privaatrechtelijke rechtspersoon met rechtspersoonlijkheid.
• Aandelen zijn niet vrij verhandelbaar.

Hoe verhoudt een BV zich tot een rechtspersoon?

• Een BV is een van de vele vormen van rechtspersonen.
• Eigenaren (aandeelhouders) zijn niet persoonlijk aansprakelijk, tenzij sprake is van bestuurdersaansprakelijkheid (Mister Legal (advocatenkantoor)).

Dus: elke BV is een rechtspersoon, maar niet elke rechtspersoon is een BV. Denk aan stichtingen of verenigingen.

Is een ZZP’er een rechtspersoon?

ZZP’er als natuurlijk persoon

• Een ZZP’er is een natuurlijk persoon, geen rechtspersoon (Examenoverzicht (examenvoorbereiding)).

Eenmanszaak als rechtsvorm

• Een eenmanszaak is geen rechtspersoon; de eigenaar is persoonlijk aansprakelijk (BOA-Examen.nl (examenplatform)).

VOF en andere personenvennootschappen

• Een VOF (vennootschap onder firma) is geen rechtspersoon, maar een personenvennootschap (Mister Legal (advocatenkantoor)).
• Een ZZP’er kan een BV oprichten; dan is de BV de rechtspersoon, niet de persoon.

Het verschil in aansprakelijkheid tussen een eenmanszaak en een BV is doorslaggevend voor ondernemers die hun privévermogen willen beschermen.

Wat is het verschil tussen een bedrijf en een rechtspersoon?

Bedrijf als organisatie

• Een bedrijf is een organisatie die goederen of diensten levert – een economisch begrip.

Rechtspersoon als juridische entiteit

• Rechtspersoon is een juridische constructie die losstaat van de economische activiteit.

Een overzicht van de juridische verschillen tussen rechtspersoon en natuurlijk persoon:

Drie verschillen, één patroon: een rechtspersoon bestaat alleen op papier, maar heeft dezelfde juridische bevoegdheden als een echt persoon. Voor ondernemers is de keuze tussen BV (rechtspersoon) en eenmanszaak (geen rechtspersoon) vooral een afweging tussen aansprakelijkheid en administratieve last.

Bevestigde feiten en wat onduidelijk is

• Een rechtspersoon heeft rechtspersoonlijkheid (BOA-Examen.nl (examenplatform))
• Voorbeelden zijn BV, NV, stichting, vereniging (Finom (zakelijke dienstverlener))
• Een natuurlijk persoon is een mens, geen rechtspersoon (Examenoverzicht (examenvoorbereiding))
• Een eenmanszaak heeft geen rechtspersoonlijkheid (BOA-Examen.nl (examenplatform))

• Of een rechtspersoon precies hetzelfde is als een ‘bedrijf’ – bedrijf is een economisch begrip (StudieSnel (Avans Hogeschool))
• Of een rechtspersoon strafrechtelijk vervolgd kan worden
• Of een stichting altijd rechtspersoonlijkheid heeft of dat dit afhankelijk is van notariële akte
• Of een coöperatie onder alle omstandigheden rechtspersoonlijkheid bezit

Citaten uit bronnen

“Een rechtspersoon is een rechtssubject, met dezelfde rechten en plichten als een natuurlijk persoon.”

— Wikipedia (encyclopedie)

“Een rechtspersoon is zo bijna gelijk aan een mens.”

— Ondernemersplein (overheidsportaal)

“Het bedrijf is dan een rechtspersoon. Voorbeelden van rechtspersonen zijn een besloten vennootschap (bv), naamloze vennootschap (nv), stichting en vereniging.”

— Justis (overheidsdienst)

De implicatie: of je nu een BV opricht of als ZZP’er werkt, het begrip rechtspersoon is de juridische basis die bepaalt hoe ver je aansprakelijkheid reikt. Voor een schenking aan kind maakt het bijvoorbeeld uit of de schenker een natuurlijk persoon of een rechtspersoon is – de belastingvrijstellingen verschillen.

Veelgestelde vragen

Voor ondernemers die twijfelen tussen een BV en een eenmanszaak: het verschil is aansprakelijkheid. Kies je voor een BV, dan ben je als eigenaar niet persoonlijk aansprakelijk voor schulden van de onderneming – een geruststellende gedachte als je forse investeringen doet.